Ngày nay, dữ liệu giải phẫu bệnh không chỉ đơn thuần là thông tin bệnh nhân hay phiếu kết quả xét nghiệm mà còn bao gồm số lượng lớn tiêu bản, dữ liệu mô tả và các hồ sơ chuyên môn cần được lưu trữ trong thời gian dài. Cùng với sự gia tăng đột biến về lượng thông tin và xu hướng chuyển đổi số trong y tế, mô hình lưu trữ truyền thống đang dần bộc lộ nhiều hạn chế về khả năng truy xuất, quản lý và chia sẻ dữ liệu.
Trong bối cảnh đó, các nền tảng Digital Pathology Information System (DPIS) đang đóng vai trò quan trọng trong việc số hóa, lưu trữ và kết nối toàn bộ dữ liệu giải phẫu bệnh trên cùng một hệ thống thống nhất.
1. Dữ liệu giải phẫu bệnh đang thay đổi như thế nào?
Trong quy trình giải phẫu bệnh và tế bào học truyền thống, mẫu bệnh phẩm sau xử lý thường được lưu trữ dưới dạng lam kính vật lý đặt trong các tủ trữ lam chuyên dụng. Song song với đó là hồ sơ bệnh nhân, phiếu chỉ định và phiếu kết quả được quản lý thông qua giấy tờ hoặc các hệ thống rời rạc. Việc quản lý thủ công bằng hồ sơ giấy hoặc lưu trữ phân tán dễ dẫn đến nhiều khó khăn như:
- Khó tìm kiếm dữ liệu cũ
- Tốn không gian lưu trữ vật lý
- Nguy cơ thất lạc hoặc nhầm lẫn thông tin
- Khó theo dõi trạng thái xử lý mẫu
- Hạn chế khả năng chia sẻ và hội chẩn
Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ số hóa tiêu bản bằng Whole Slide Imaging (WSI), các lam kính hiện nay có thể được quét thành hình ảnh số độ phân giải cao để lưu trữ trên hệ thống dữ liệu tập trung. Điều này cho phép bác sĩ giải phẫu bệnh xem, phân tích và chia sẻ tiêu bản trực tiếp trên máy tính thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kính hiển vi truyền thống.
Tại các bệnh viện và trung tâm xét nghiệm lớn, số lượng ca bệnh giải phẫu bệnh và tế bào học tăng liên tục theo thời gian, chính vì vậy ngành y tế đang thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số, yêu cầu các khoa phòng phải tăng khả năng liên thông dữ liệu và tối ưu vận hành. Điều này khiến các hệ thống quản lý dữ liệu số trở thành nhu cầu cần thiết thay vì chỉ là một lựa chọn bổ sung.
2. DPIS – Hệ thống thông tin giải phẫu bệnh kỹ thuật số
DPIS (Digital Pathology Information System) là hệ thống thông tin giải phẫu bệnh được ABT phát triển nhằm quản lý tập trung dữ liệu, hình ảnh và quy trình vận hành trong lĩnh vực giải phẫu bệnh và tế bào học.
Hệ thống cho phép quản lý xuyên suốt từ bước tiếp nhận bệnh nhân, quản lý ca bệnh, lam kính, hình ảnh scan cho đến phiếu kết quả, báo cáo thống kê và lưu trữ dữ liệu lâu dài trên cùng một hệ thống thống nhất.
Bên cạnh đó, DPIS còn hỗ trợ quản lý trạng thái xử lý mẫu theo thời gian thực, tạo mã QR cho từng lam kính nhằm tăng khả năng kiểm soát mẫu, tự động đồng bộ hình ảnh scan từ máy quét tiêu bản và hỗ trợ chia sẻ hình ảnh phục vụ hội chẩn từ xa. Bác sĩ cũng có thể xem và phân tích hình ảnh trực tiếp trên máy tính thay vì phụ thuộc vào việc quan sát trên kính hiển vi truyền thống.
Thông qua việc liên kết dữ liệu chặt chẽ trong toàn bộ quy trình xét nghiệm, hệ thống giúp việc thiết lập, tìm kiếm và truy xuất thông tin trở nên nhanh chóng và chính xác hơn, đồng thời giúp người dùng có thể quản lý và theo dõi tiến trình công việc hiệu quả.
Chính nhờ khả năng số hóa và kết nối dữ liệu đồng bộ, hệ thống DPIS góp phần tối ưu quy trình vận hành giải phẫu bệnh, đồng thời tạo nền tảng cho mô hình Digital Pathology hiện đại.
3. Vị trí DPIS trong hệ thống thông tin bệnh viện
Tại các bệnh viện hiện nay, dữ liệu không tồn tại độc lập trong từng khoa phòng mà cần được liên thông giữa nhiều hệ thống khác nhau nhằm đảm bảo quy trình vận hành đồng bộ của bệnh viện.
Trong đó, HIS (Hospital Information System) là hệ thống quản lý thông tin bệnh viện, phụ trách dữ liệu hành chính, hồ sơ bệnh nhân và hoạt động điều trị. LIS (Laboratory Information System) hỗ trợ quản lý dữ liệu và quy trình xét nghiệm của từng phòng lab.
Đối với giải phẫu bệnh, DPIS đóng vai trò là hệ thống chuyên biệt giúp kết nối dữ liệu giải phẫu bệnh với toàn bộ hệ sinh thái công nghệ thông tin của bệnh viện. DPIS quản lý dữ liệu chuyên sâu như hồ sơ ca bệnh, hình ảnh tiêu bản số hóa, kết quả chẩn đoán và dữ liệu hội chẩn.
Thông qua khả năng tích hợp với HIS/LIS, hệ thống có thể đồng bộ thông tin bệnh nhân, nhận dữ liệu từ HIS/LIS, liên kết kết quả giải phẫu bệnh với hồ sơ bệnh án và hỗ trợ quản lý dữ liệu tập trung trên cùng một nền tảng.
Nhờ cơ chế liên thông này, dữ liệu chỉ cần được tiếp nhận một lần nhưng có thể được khai thác, vận hành xuyên suốt giữa các hệ thống, giúp giảm sai sót nhập liệu, tăng tốc độ xử lý và đảm bảo tính nhất quán của dữ liệu trong toàn bệnh viện.
Chính vì thế, dưới xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ trong ngành y tế, việc tích hợp các hệ thống thông tin để quản lý và lưu trữ dữ liệu đang trở thành yếu tố quan trọng giúp các bệnh viện tối ưu hiệu quả vận hành và nâng cao chất lượng dịch vụ.